Arşiv Odası İklimlendirme

01 — Çözüm

Arşiv odalarında korunan şey ekipman değil, bilginin taşıyıcısıdır: kâğıt, film, mikrofiş, manyetik bant veya disk. Bu malzemelerin tamamı ortam koşullarından etkilenir ve verdikleri hasar çoğu zaman geri dönüşsüzdür.

Asıl tehdit nem

Kâğıt higroskopiktir; ortamdaki nemi emer ve bırakır. Bağıl nem yükseldiğinde kâğıt lifleri şişer, mürekkep yayılır ve küf gelişmeye başlar. Küf bir kez yerleştiğinde temizliği uzmanlık ister ve belgede kalıcı iz bırakır.

Ters yönde, çok kuru ortamda kâğıt kırılganlaşır; sayfa çevrilirken kenarlarından ufalanır. Film ve mikrofiş kuru ortamda büzülerek görüntü bozulmasına uğrar.

Sıcaklık ve dalgalanma

Düşük sıcaklık kimyasal bozunmayı yavaşlatır; her birkaç derecelik düşüş malzeme ömrünü uzatır. Ancak sabit bir değerde tutmak, düşük bir değere inmekten daha önemlidir. Sıcaklık ve nemin gün içinde sürekli inip çıkması, ortalama değerin kendisinden daha fazla zarar verir; malzeme sürekli genleşip büzülür.

Uygulamada nelere bakılır?

Raf düzeni ve hava akışı: sıkışık raflar arasında ölü hava bölgeleri oluşur, oralarda nem yükselir.
Dış duvar komşuluğu: dış duvara dayalı raflarda yoğuşma riski yüksektir.
Sızıntı ve tesisat: arşiv odasının tavanından su tesisatı geçmemelidir.
İzleme: sıcaklık ve nem sürekli kaydedilmeli, eşik aşımında uyarı üretilmelidir.

Neden normal klima yetmez?

Konfor kliması nemi yalnızca düşürebilir, yükseltemez. Kış aylarında arşiv aşırı kurur. Ayrıca konfor kliması mesai saatlerinde çalışacak şekilde kurgulanır; akşam kapandığında oda saatlerce kontrolsüz kalır ve her gece aynı dalgalanma tekrarlanır.

Bu çözüm için teklif alın

02 — Sıkça sorulanlar

Arşiv Odaları hakkında

Arşiv odası sıcaklık ve nem değerleri ne olmalı?

Kâğıt arşivlerde genel yaklaşım serin ve orta nemli bir ortamdır; sıcaklığın düşük tutulması kimyasal bozunmayı yavaşlatır. Ancak değerin kendisinden daha önemlisi sabitliktir: sıcaklık ve nemin gün içinde sürekli inip çıkması, ortalama değerin kendisinden daha fazla zarar verir. Hedef aralık, arşivde saklanan malzemenin türüne göre keşifte belirlenir.

Nem neden bu kadar zararlı?

Kâğıt higroskopiktir; ortamdaki nemi emer ve bırakır. Bağıl nem yükseldiğinde lifler şişer, mürekkep yayılır ve küf gelişmeye başlar. Küf bir kez yerleştiğinde temizliği uzmanlık ister ve belgede kalıcı iz bırakır. Ters yönde, çok kuru ortamda kâğıt kırılganlaşır ve sayfa çevrilirken kenarlarından ufalanır.

Arşive normal klima yeterli olur mu?

Yeterli olmaz. Konfor kliması nemi yalnızca düşürebilir, yükseltemez; bu yüzden kış aylarında arşiv aşırı kurur. Ayrıca konfor kliması mesai saatlerinde çalışacak şekilde kurgulanır, akşam kapandığında oda saatlerce kontrolsüz kalır ve her gece aynı dalgalanma tekrarlanır. Arşivde zarar veren şey tam da bu tekrarlayan dalgalanmadır.

Kurulumda nelere dikkat ediliyor?

Raf düzeni ve hava akışı birlikte değerlendirilir; sıkışık raflar arasında ölü hava bölgeleri oluşur ve oralarda nem yükselir. Dış duvara dayalı raflarda yoğuşma riski incelenir. Arşiv odasının tavanından su tesisatı geçmemesi kontrol edilir. Kurulum sonrasında sıcaklık ve nem sürekli kaydedilir, eşik aşımında uyarı üretilir.