Arşiv odasında korunan şey ekipman değil, bilginin taşıyıcısıdır: kâğıt, film, mikrofiş, manyetik bant. Bu malzemelerin verdiği hasar çoğu zaman geri dönüşsüzdür ve asıl tehdit çoğu kişinin sandığı gibi sıcaklık değil, nemdir.
Nem neden birincil tehdit?
Kâğıt higroskopiktir; ortamdaki nemi emer ve bırakır. Bağıl nem yükseldiğinde lifler şişer, mürekkep yayılır ve küf gelişmeye başlar. Küf bir kez yerleştiğinde temizliği uzmanlık ister ve belgede kalıcı iz bırakır. Ters yönde, çok kuru ortamda kâğıt kırılganlaşır; sayfa çevrilirken kenarlarından ufalanır.
Hedef aralıklar
Kâğıt arşivlerde genel yaklaşım serin ve orta nemli bir ortamdır. Sıcaklığın düşük tutulması kimyasal bozunmayı yavaşlatır; her birkaç derecelik düşüş malzeme ömrünü uzatır. Nem tarafında hedef, ne küf oluşturacak kadar yüksek ne de kırılganlık yaratacak kadar düşük bir orta banttır. Kesin değer, arşivde saklanan malzemenin türüne göre keşifte belirlenir — film ve manyetik ortam, kâğıttan farklı koşul ister.
En önemli kural: dalgalanma
Arşivde tek bir değeri tutturmaktan daha önemlisi, o değeri sabit tutmaktır. Sıcaklık ve nemin gün içinde sürekli inip çıkması, ortalama değerin kendisinden daha fazla zarar verir; malzeme sürekli genleşip büzülür ve yorulur. Bu yüzden gece kapanıp gündüz açılan bir sistem, arşiv için en kötü senaryodur.
Neden konfor kliması yetmez?
Konfor kliması nemi yalnızca düşürebilir, yükseltemez. Kış aylarında arşiv aşırı kurur. Ayrıca mesai saatlerinde çalışıp akşam kapandığında oda saatlerce kontrolsüz kalır ve her gece aynı dalgalanma tekrarlanır. Arşivde zarar veren şey tam da bu tekrarlayan döngüdür. Hassas klima ise nemi çift yönlü kontrol eder ve 7/24 kararlı çalışır.
Kurulumda dikkat edilenler
- Raf düzeni ve hava akışı: sıkışık raflar arasında ölü hava bölgeleri oluşur, oralarda nem yükselir.
- Dış duvar komşuluğu: dış duvara dayalı raflarda yoğuşma riski yüksektir.
- Su tesisatı: arşiv odasının tavanından su borusu geçmemelidir.
- İzleme: sıcaklık ve nem sürekli kaydedilmeli, eşik aşımında uyarı üretilmelidir.
Hassas klima konusunda desteğe mi ihtiyacınız var?
Flora Enerji olarak Marmara Bölgesi genelinde hassas klima satış, kurulum ve periyodik bakım hizmeti veriyoruz. Ücretsiz tespit ve keşif için bize ulaşın.
Ücretsiz Keşif Talep Edin